Badania pedagogiczne 2010/2011

Podsumowanie pedagogicznych badań przesiewowych w klasach „0” oraz I-szych dla rocznika urodzenia 2004 w roku szkolnym 2010/2011

Badania przeprowadzono w Szkole Podstawowej nr 39 w dwóch klasach I- szych (październik 2010r.) oraz w następujących przedszkolach: nr 35(grudzień 2010r.), nr 48 (luty 2011r.), nr 30 (luty 2011r.)
Badaniami objęto dzieci z rocznika 2004, które rozpoczęły naukę w klasie I oraz te dzieci, które nie poszły do szkoły i rozpoczęły naukę w klasie „O”
w przedszkolu. Przebadano 150 dzieci skróconym testem pedagogicznym obejmującym diagnozę następujących sprawności :

  1. Sprawność grafomotoryczna
  2. Uchwyt narzędzia pisarskiego
  3. Pojęcia przestrzenne
  4. Percepcja słuchowa, w tym analiza i synteza fonemowa i sylabowa
  5. Wysłuchiwanie głosek w nagłosie i wygłosie
  6. Liczenie matematyczne w zakresie 5
  7. Dostrzeganie związków przyczynowo- skutkowych w historyjce obrazkowej
Oceniono również u dzieci wymowę pod względem artykulacyjnym.

Ad.1
Obserwacja i analiza zestawień zbiorczych wskazuje,że największym problemem dzieci uczęszczających do klas „0” i I- szych była sprawność grafomotoryczna. Aż 107 (!) – (71%) dzieci miało w tym zakresie trudności,
z czego 45 – (30%) dzieci zdecydowane trudności. Dotyczyły ćwiczeń
w zakresie zamalowywania konturów oraz rysowania prostych szlaczków literopodobnych.
Ad.2
Zły chwyt narzędzia pisarskiego miało 81(!) – (54%) dzieci i wymaga to szybkiej korekty specjalistyczną nasadką. Najczęściej dzieci trzymają nieprawidłowo ołówek dołączając 3-ci palec tzw.duży, tym samym powodując napięcie mięśni dłoni, sztywność nadgarstka i ból rączki podczas wykonywania czynności graficznych.
Ad.3
Pojęcia przestrzenne stanowią problem dla 70 – (46,7%) dzieci, w pełni wykształcone pojęcia miało 80 – (53,3%) uczniów.
Ad.4
Percepcja słuchowa w zakresie analizy i syntezy fonemowej i sylabowej nie budziła zastrzeżeń u 38 – (25,3%) dzieci. Zdolności te u pozostałych dzieci kształtowały się następująco: analiza słuchowa – sylabowa tylko u 19 – (12,7%) dzieci wymaga doskonalenia, zaś analiza słuchowa - fonemowa u 71 – (47,3%) wskazywała na  dość istotne problemy, z czego u niektórych uczniów wymaga jedynie ćwiczeń doskonalących.  Synteza sylabowa tylko
u 21 – (14%) dzieci wskazywała na problem w tworzeniu słów z sylab, pozostałych 129 – (86%) uczniów świetnie radzi sobie w tym zakresie. Znacznie gorzej kształtuje się rozwój syntezy głoskowej – 103 – (68,7%) dzieci ma w tym obszarze istotne problemy i wymaga intensywnych ćwiczeń doskonalących umiejętność tworzenia słów z głosek.
Ad.5
Wysłuchiwanie głosek w nagłosie u 37 – (24,7%) dzieci stanowi problem, zaś u pozostałych 113 – (75,3%) przebiegało prawidłowo.
Wysłuchiwanie głosek w wygłosie  przysparza dzieciom większych trudności – 75 – (50%) ma zdecydowane kłopoty. Dostrzega się pewną korelację
w rozwoju umiejętności  analizy głoskowej i umiejętności wysłuchiwania głosek, zwłaszcza w wyglosie. Uczniowie, którzy mają problemy z podziałem słów na głoski, również nie potrafią wysłuchiwać ich na końcu wyrazów.
Ad.6
Liczenie matematyczne do 5 na konkrecie tylko dla 3 – (2%) dzieci stanowi poważny problem, zaś 39 – (26%) uczniów wymaga podjęcia ćwiczeń
w formie zabaw edukacyjnych. Pozostałe dzieci -108 – (72%) sprawnie przelicza do dziesięciu, poprawnie dodaje i odejmuje na konkrecie w zakresie pięciu.
Ad.7
Dostrzeganie związków przyczynowo – skutkowych na podstawie historyjki 4-obrazkowej oraz  krótkie  opowiedzenie  zaobserwowanego zdarzenia  3-gu – (2,5%) dzieciom stwarzało niewielkie trudności, zaś 61 – (51,7%) dzieci miało z tym zadaniem wyraźne kłopoty. Zadowalający jest fakt, że pozostałych 54 – (45,8%) uczniów ma poprawnie rozwinięte myślenie przyczynowo – skutkowe (zadania tego nie wykonywały dzieci
z klas I-szych).

U ponad 57 – (38%) dzieci  stwierdzono nieprawidłową wymowę pod względem artykulacyjnym. Wiekszość z nich uczęszcza na terapię logopedyczną na terenie przedszkola, do którego uczęszcza, do przychodni lekarskiej, do poradni psychologiczno – pedagogicznej lub do prywatnych gabinetów logopedycznych.

Podsumowując wyniki badań stwierdzono u 27 – (18%) dzieci dość istotne zagrożenie ryzykiem dysleksji.


Po zakończonych badaniach przesiewowych wszystkim wychowawcom rozdano informacje dotyczące możliwości kontaktu rodziców z osobą diagnozującą w celu umówienia się na indywidualne konsultacje.
W przypadku konieczności wykonywania ćwiczeń, badająca rozpisała rodzicom szczegółowe wskazówki do pracy z dzieckiem w domu w formie zabaw edukacyjnych. W niektórych przypadkach zaproponowano pogłębione badania diagnostyczne na terenie Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej.
Ponadto na życzenie rodziców i wychowawców w 2-óch grupach przedszkolnych zostały przeprowadzone spotkania warsztatowe na temat „Gotowość szkolna 6-cio latka”, podczas których rodzice dostali zestawy ćwiczeń rozwijających funkcje percepcyjno- motoryczne oraz inne niezbędne informacje pomocne w  obserwacji swoich dzieci.

Wyniki badań przesiewowych pozwoliły :
•    Dokonać selekcji dzieci, które mają problemy w obrębie w/w funkcji percepcyjno- motorycznych
•    Przeprowadzić indywidualne konsultacje z rodzicami
•    Podać rodzicom szczegółowe wskazówki do pracy w domu (indywidualne dla każdego dziecka)
•    Pod koniec klasy „0” ponownie zdiagnozować dzieci, u których poziom badanych funkcji nadal utrzymuje się na niskim poziomie
•    Objąć dzieci od września klasy 1 pomocą psychologiczno –pedagogiczną (terapia pedagogiczna, logopedyczna) na terenie szkoły
•    Natychmiast objąć zajęciami terapii pedagogicznej uczniów klas I –szych, u których badane funkcje wskazywały na ryzyko dysleksji
•    Uświadomić rodzicom o możliwości korzystania ze specjalistycznej pomocy w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej na własną prośbę

Wspólpraca z powyższymi placówkami wykazała, że wspólne zaangażowanie wychowawców, rodziców, dyrekcji oraz moje, jako pracownika poradni przynosi wymierne korzyści dla uczęszczających tam dzieci. Wczesna diagnostyka pozwala uniknąć lub zapobiec ryzyku dysleksji i dalszym niepowodzeniom w szkole, a w trudniejszych przypadkach szybko objąć specjalistyczną pomocą psychologiczno – pedagogiczną.  



Badania prowadziła i powyższe podsumowanie opracowała:
Joanna Pankanin  specjalista ds. terapii pedagogicznej